Soorten zonnepanelen en omvormers en hun kosten

Hoe kies je de juiste panelen en elektronica?

Wie zonnepanelen wil laten plaatsen, krijgt meestal de keuze tussen verschillende types zonnecellen en omvormers. Deze keuze is van invloed op de investering, besparing en terugverdientijd. Op technisch vlak zijn er verschillen tussen de prestaties onder schaduw of bewolking, de levensduur van de installatie, maar er zijn ook esthetische verschillen.

Hoofdstukken in dit artikel:
Zonnepanelen
Omvormers

Welke types zonnepanelen zijn er?

Hoofdzakelijk bestaan de volgende types zonnepanelen, waarvan de eerste drie het vaakst voorkomen:

  • Monokristallijn zonnepanelen
    Efficiëntie = hoog | Kosten = gemiddeld
  • Polykristallijn zonnepanelen
    Efficiëntie = gemiddeld | Kosten = gemiddeld
  • Dunnefilm zonnepanelen
    Efficiëntie = laag-gemiddeld | Kosten = laag
  • Flexibele zonnepanelen
    Efficiëntie = laag | Kosten = hoog
  • Geïntegreerde zonnepanelen
    Leveranciersafhankelijk
  • Geconcentreerde zonnepanelen
    Efficiëntie = zeer hoog | Kosten = hoog
  • Dummy zonnepanelen
    Enkel esthetisch effect

Neem contact op met installateurs van zonnepanelen voor een op maat gemaakt aanbod.

Monokristallijn zonnepanelen

Monokristallijn panelen, ook wel ‘mono panelen’ genoemd, zijn herkenbaar aan de zonnecellen (donkere vierkantjes met afgesneden hoeken) die uit één uniforme kleur bestaan. Dit type panelen is de oudste en meest doorontwikkelde zonnestroom technologie. De zonnecellen worden gemaakt door hele dunne plakjes te snijden uit silicium ‘staven’. Deze plakjes worden vervolgens met elkaar in verbinding gelegd en ingeklemd onder een glasplaat. De silicium staven worden op een dusdanige manier gemaakt dat de cellen zeer puur zijn, vandaar de uniforme kleur.

Voordelen:

  • Monokristallijn zonnepanelen hebben de hoogste efficiëntie, namelijk meer dan 22%. Hierdoor kan er per vierkante meter dakoppervlak meer elektriciteit uit zonne-energie worden opgewekt. Bij veel eigen stroomverbruik of een klein dak kan het verstandig zijn om monokristallijn te kiezen;
  • Dit type panelen heeft de langste levensduur, langer dan 25 jaar. Dit komt doordat het silicium in de cel zeer puur is. Fabrikanten geven over het algemeen een productgarantie van 10 jaar en een vermogensgarantie van 80% na 20-25 jaar.

Nadelen:

  • Dit type paneel is wat duurder dan polykristallijn panelen. Dit komt door de complexere productietechniek van mono panelen;
  • Monokristallijn zonnepanelen zijn gevoelig voor warmte en schaduw. Dit betekent dat er minder stroom wordt opgewekt op zeer warme dagen met felle zon, of wanneer er schaduw deels op het paneel valt;
  • Mono panelen zijn erg kwetsbaar. Een hagelbui, dikke sneeuwlaag of andere vorm van impact op het paneel kan ervoor zorgen dat cellen breken.
Zonnepaneel monokristallijn Sunpower
Monokristallijn zonnepaneel van Sunpower

Polykristallijn zonnepanelen

Polykristallijn panelen of multikristallijn panelen, ook wel ‘poly’ panelen genoemd, lijken op monokristallijn panelen. Bij poly panelen zien de cellen er echter blauwachtig uit met kleurverschil in de cellen. Dit komt doordat de polykristallijn cellen gesneden worden van samengesmolten silicium dat is afgekoeld. Deze productietechniek zorgt voor goedkopere zonnepanelen. Tegenwoordig doet de efficiëntie van poly panelen nauwelijks meer onder voor mono panelen. In de praktijk zijn poly panelen ongeveer net zo gevoelig voor schaduw en hitte als mono panelen.

Voordelen:

  • Polykristallijn panelen zijn goedkoper dan monokristallijn panelen. Bovendien wordt er bij het produceren van de poly cellen minder silicium weggegooid, dan bij de productie van mono cellen;
  • Poly panelen hebben een levensduur die vergelijkbaar is met mono panelen. Een polykristallijne installatie zonnepanelen gaat dus ook 25 jaar mee.

Nadelen:

  • Door de iets lagere efficiëntie wekken polykristallijn panelen iets minder stroom op per vierkante meter dan monokristallijn panelen;
  • Veel mensen vinden de blauwe en variërende kleur van de cellen over het algemeen minder mooi dan de uniforme kleur van mono of dunnefilm panelen.
Zonnepaneel polykristallijn Yingli
Polykristallijn zonnepaneel van Yingli

Dunnefilm zonnepanelen

In tegenstelling tot monokristallijn en polykristallijn worden dunnefilm zonnepanelen niet gemaakt van silicium cellen. Bij dunnefilm panelen wordt een laag photovoltaïsch materiaal op een vaste ondergrond gezet. Deze panelen zijn herkenbaar aan hun uniforme, zwarte kleur. Het lijkt zelfs een beetje of er flatscreen tv’s op het dak liggen. De simpele productietechniek brengt diverse voordelen met zich mee ten opzichte van de conventionele mono en poly panelen.

Voordelen:

  • Veel mensen vinden dunnefilm zonnepanelen het mooist. De uniforme kleur zorgt voor een aangenaam esthetisch effect;
  • Massaproductie is eenvoudig en brengt schaalvoordelen met zich mee. Dunnefilm panelen kunnen dus een stuk goedkoper dan kristallijn panelen zijn;
  • Hoge temperaturen, bewolking en schaduwwerking hebben minder invloed op dunnefilm panelen. In situaties met beperkt licht produceren ze dus meer elektriciteit dan mono of poly panelen.

Nadelen:

  • Dunnefilm panelen hebben een zeer lage efficiëntie. Dit betekent dat een groter dakoppervlak is benodigd dan bij kristallijn panelen;
  • Dunnefilm panelen hebben een minder lange levensduur dan de twee eerdergenoemde technologieën. De installatie gaat dus minder lang mee.
Zonnepaneel dunnefilm LG
Dunnefilm zonnepaneel van LG

Flexibele zonnepanelen

Flexibele zonnepanelen zijn een vorm van dunnefilm panelen, echter wordt de photovoltaïsche substantie op een flexibele ondergrond bevestigd. Dit leidt tot zeer robuuste panelen die kunnen buigen. Hierdoor kunnen daken met golfstructuur toch interessant zijn voor een PV-installatie. De beste toepassing voor dit type panelen is transport, zoals bijvoorbeeld bij boten of caravans.

Voordelen:

  • Nagenoeg onverwoestbare panelen, die buigzaam zijn en zeer lichtgewicht. Geschikt voor toepassingen waar zonne-energie veel kan betekenen, maar glazen panelen niet voldoen;
  • Flexibele panelen worden met een simpele techniek geproduceerd, waardoor deze in theorie goedkoper moeten worden dan kristallijn panelen.

Nadelen:

  • Zeer lage efficiëntie;
  • Nog nauwelijks commercieel verkrijgbaar.
Zonnepaneel flexibel Miasole
Flexibel zonnepaneel van Miasolé

Geïntegreerde zonnepanelen

Geïntegreerde panelen zijn voornamelijk dunnefilm panelen die in de dakconstructie verwerkt worden. In plaats van dakpannen met daarboven een profiel waaraan de zonnepanelen worden bevestigd, zijn er geen conventionele dakpannen meer. De dakbedekking wordt nu gevormd door de zonnepanelen en eventueel bijkomende bevestigingsmechanismen. De optie voor geïntegreerde zonnepanelen is met name interessant bij dakrenovatie, uitbreiding van de woning of bouw van een nieuwe woning. Bij dakrenovatie is het uitermate geschikt om geïntegreerde zonnepanelen te combineren met dakisolatie en zonnecollectoren.

Voordelen:

  • Geïntegreerde zonnepanelen ogen het mooist op een dak. Ze vormen dan deel uit van de constructie, in plaats van dat de panelen er los op liggen;
  • Onderhoud aan het dak zelf is simpeler, doordat er geen zonnepaneelinstallatie meer over de dakpannen heen ligt;
  • Systemen van geïntegreerde zonnepanelen zijn reeds commercieel verkrijgbaar.

Nadelen:

  • Er is een grotere aanpassing aan het dak nodig dan bij normale panelen;
  • Eventuele aanpassingen aan de zonnepaneelinstallatie, zoals het vervangen van een paneel of connectie, kunnen moeizamer zijn dan bij een normale zonnepaneelinstallatie.

Geconcentreerde zonnepanelen

Geconcentreerde zonnepanelen maken gebruik van weerkaatsing van zonlicht om meer elektriciteit uit zonne-energie op te wekken dan bovenstaande panelen. Door het zonlicht te bundelen en op de zonnecel te richten, kan deze meer elektriciteit opwekken. Voorheen werd deze technologie met name toegepast bij grote zonneparken, maar er worden producten ontwikkeld om bij normale woningen toe te passen.

Hybride geconcentreerde zonnepanelen gebruiken het weerkaatste zonlicht om elektriciteit op te wekken én water te verwarmen. Op die manier wordt de zonne-energie per vierkante meter optimaal benut.

Voordelen:

  • Geconcentreerde zonnepanelen bieden het hoogste rendement per vierkante meter, het zonlicht wordt gebundeld en zowel voor stroom als warm water wordt gebruikt;
  • De modules hoeven niet per sé op een dak geplaatst te worden, maar kunnen ook aan een gevel worden bevestigd.

Nadelen:

  • Nog nauwelijks commercieel verkrijgbaar en vooralsnog hoge aanschafprijzen.

Dummy zonnepanelen

Zonnepanelen zijn over het algemeen zeer gevoelig voor schaduwwerking. Als er 10 panelen met elkaar in verbinding staan en één paneel vangt deels schaduw, dan wekt de gehele installatie minder energie op. Daarnaast leveren zonnepanelen die op plekken met veel schaduw liggen minder energie, dus duurt het langer om ze terug te verdienen. Om deze problemen te vermijden, worden er vaak geen zonnepanelen op de genoemde plekken geplaatst.

Dummy zonnepanelen zijn zonnepanelen die hetzelfde uitzien als de rest op het dak, maar geen elektriciteit opwekken. De dummy zonnepanelen worden op plekken op het dak geplaatst waar veel schaduw valt, bijvoorbeeld rondom schoorstenen. Op die manier is er een mooi gelijk patroon van zonnepanelen op het dak zonder open gaten her en der, maar er zijn en geen negatieve effecten van schaduwwerking.

Welke types omvormers zijn er?

De volgende types omvormers zijn verkrijgbaar:

  • Een enkele grote omvormer
    Laagste investering en rendement
  • Micro-omvormers voor gelijkstroom (Power Optimizers)
    Gemiddelde investering, hoog rendement, gemiddelde levensduur
  • Micro-omvormers voor wisselstroom
    Hoogste investering en rendement en langste levensduur

Een enkele grote omvormer

Wanneer je kiest voor één enkele grote omvormer, dan worden alle panelen samen als één groot paneel op de omvormer aangesloten. Deze omvormer vormt de gelijkstroom van de zonnepanelen om naar wisselstroom om aan je woning en het lichtnet te leveren. Dit is de meest goedkopere manier om je zonnepanelen aan te sluiten op je woning. Er is echter één groot probleem met deze aansluitmethode: als ook maar één paneel een klein beetje schaduw opvangt, zullen alle panelen minder stroom opwekken. De gehele installatie is dus zo ‘sterk’ als de zwakste schakel.

Voordelen:

  • Meest goedkope manier om zonnepanelen te installeren, er is maar één omvormer nodig.

Nadelen:

  • De zonnepaneleninstallatie is ontzettend gevoelig voor schaduwwerking.

Power optimizers

Micro-omvormers voor gelijkstroom worden vooral ‘power optimizers’ genoemd. Dit zijn kleine omvormers die per een of twee zonnepanelen worden aangesloten. Deze power optimizers regelen vervolgens per paneel de elektriciteit. De gelijkstroom van de zonnepanelen wordt naar gelijkstroom met een gelijke spanning omgevormd. Dit betekent dat wanneer een paneel in de gehele installatie een beetje schaduw vangt, alleen dat paneel wordt teruggeschroefd en de rest op volle kracht elektriciteit blijft opwekken. De installatie moet vervolgens wel nog op één grote hoofdomvormer worden aangesloten, zodat er wisselstroom van de elektriciteit kan worden gemaakt. In de praktijk bieden installateurs meestal het merk ‘Solar Edge’ aan.

Voordelen:

  • De installatie levert in een jaar meer elektriciteit dan een installatie zonder power optimizers;
  • Het is mogelijk om per paneel de opgewekte energie te bekijken;
  • Goedkopere aanschafprijs dan micro-omvormers voor wisselstroom.

Nadelen:

  • Hogere investering dan een installatie zonder power optimizers;
  • De hoofdomvormer heeft een kortere levensduur. Deze gaat 10 jaar mee, in tegenstelling tot de 25 jaar van de power optimizers.
Solaredge power optimizer
Power optimizer per paneel van SolarEdge

Micro-omvormers voor wisselstroom

Micro-omvormers voor wisselstroom zijn bijna gelijk aan power optimizers, ook dit type wordt per paneel geplaatst. Wisselstroom micro-omvormers vormen de gelijkstroom die uit het zonnepaneel komt direct bij het paneel om naar bruikbare wisselstroom. Er is dus niet meer één centrale omvormer nodig. Daarnaast is de installatie minder gevoelig voor storingen, want bij een kapotte micro-omvormer blijft de rest van de installatie elektriciteit leveren. Bij een kapotte power optimizer wordt de rest van de installatie uitgeschakeld, omdat anders de centrale omvormer een groter risico loopt om defect te raken. Ten slotte zijn de kosten van micro-omvormers hoger dan de kosten van power-optimizers.

Voordelen:

  • De installatie levert in een jaar meer elektriciteit dan een installatie zonder micro-omvormers;
  • Het is mogelijk om per paneel de opgewekte energie te bekijken;
  • Minder gevoelig in het geval van storingen en de langste levensduur.

Nadelen:

  • De aanschafkosten liggen een stuk hoger in vergelijking met de voorgaande twee types omvormers;
  • Als je een thuisaccu wilt plaatsen, is het verstandiger om de elektriciteit van de zonnepanelen om te vormen naar gelijkstroom.
EnPhase micro-omvormer
Micro-omvormer per paneel van EnPhase
Offertes aanvragen op Duurzaamheidsvergelijker.nl

Ontvang gratis offertes!